سودی دانانی پیاز لە بەشی خوارەوەی پییەکان لە شەواندا بزانە

هەواڵی / 9/1/2017 1838 جار بینراوە

سودی دانانی پیاز لە بەشی خوارەوەی پییەکان لە شەواندا بزانە
سوده‌كانی پیاز چییه‌ ؟


شه‌ن پرێس :
لەگەڵ ئەوەی خواردنی پیاز کۆمەڵێک سودی بۆ مرۆڤ ھەیە،دەتواندرێت بە زۆر ڕێگای دیکە سودی لێوەربگیرێت ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەو پێکھاتە گرنگەی کەلە پیازدا ھەیە دەوڵەمەندە بە “کبریت” ھەروەھا تایبەتمەندی دژە ھەوکردنی ھەیە ھەر لە کۆنەوە بۆ چارەسەرکردنی کۆمەڵێک نەخۆشی سودی لێوەرگیراو،یەکێک لەو سودانەی پیازیش دانانیەتی لە بەشی خوارەوەی پێیەکان و لە پاش دانانی پێویستە ببەسترێتەوە بۆ ئەوەی نەکەوێت لەدوایدا گۆرەوی لەپێبکرێت .

١-ڕێگری دەکات لە سەرمابوون،توێژینەوەکان دەریانخستوە دانانی پیاز لە شەودا بەو شێوەیە ڕێگری دەکات لە سەرمابوون و دەبێتە ھۆی ئاسایی کردنەوەی پلەی گەرمی لەش.

٢-دەبێتە ھۆی نەھێشتنی ئازاری گوێیەکان.

٣-چارەسەری ترشەڵۆکی گەدە دەکات،ژەھری لەش ھەڵدەمژێت.

٤-ئەو ئاوسانە ناھێڵێت کە بەھۆی غودەوە توشی مرۆڤ دەبێت.

هه‌موو سوده‌کانی (پیاز)  38 سووده‌ :-

1 - خواردنی پیاز هیێزی پیاوه تی زیاد ده كات .
2- خویێن پاك ده كاته وه .
3- نه خۆشی شیرپه نجه (سرگان) رائه گریێ .
4- یارمه تی فرمانی دل ده دات .
5- بۆنی ناخوشی ده م و گه ده كه م ده كاته وه .
6- یارمه تی هه رسی خواردن ده دات .
7- به ز و چه وری وپیوی زیاده له له شدا لاده بات .
8- هیێزی میێشك و بینایی چاو زیاد ده كات .
9- ئاوی پیازی سپی به میلی چاو ره شتن بهیێنریێ به چاوا زاخاوی به لخی چاو ئه داده ته وه .
10 -ده رمانه بۆ نه خوشی شه كره ، به كالی و به گۆشته وه به لام بۆ گه ده ی ناساغ كه میێك باداره .
١١_ خه وهیێنه ره .
12- خۆراكیێكی ووزه به خشه .
13 بۆ پیری به سالا چوو ئیسكه نه رمه چاكه .
14- بۆ سووتانی ده ست و پیێ و ئازاری گورچیله و دل و كیسه ی زه رداو به سووده.
15- بۆ سك ئیشه به سووده .
16- دایبنیێ له سه ر جیێ گازی سه گوپشیله چاكی ده كاته وه .
17- ئاوی پیاز له سه ر ده دانی كلۆر بوو دابنێی ئیێشه كه ی لاده بات .
18- پیاز بی پیشیێنه و بیخۆ بۆ هه لامه ت باشه .
19- به پیشاوی له سه ر دومه ل دابنرێت چاكی ده كاته وه .
20- پیاز فیتامین( c,b‏ ‏) تیێدایه.
21- خواردنی پیاز به كالی بۆ پیێست و گورچیله كان و میزه لدان به سووده .
٢٢- خویێن پاك ئه كاته وه و ره نگ و روو جوان و سه رنج راكیێش ده كات .


23- به كارهیێنانی پیاز وه كو گیراوه یه ك په له ی ده م و چاو ناهیێلیت به هۆی ئه وه وه گۆگردی تیایه، له گه شه و زیاد كردنی مووی سه ردا كاریگه ره .


24- فیتامین( c‏ ‏) كه له ناو پیازدا هه یه ، پشگیری له خه ستبوونه وه ی خوێن ئه كات و دﮊی نه خوشی ئه سكه رپوته .
25- له به ربوونی ماده ی (قسل) له پیازدا، ده دانه كان به هیێز ده كات و ده بیێته هۆی توند و تولكردنی ئیسكه كانی سیبه نده و رێیگا له نه رم بوونی ئیسكه كانیش ده گرێت، له و رووه وه دانی پیاز به مندالی لاواز و كه سانی به سالاچوو به باش ئه زانریێت .


26- له و نه خوشیانه دا كه پیێویست به زۆر میزكردن هه یه وه كو هه بوونی به ردی گورچیله ، به ردی میزه لدان ، هه وكردنی میزه لدان، روماتیزمی جومگه كان ،میز
گیران ،...هتد ، خواردنی پیاز پیێشنیار ده كریێت له به ر ئه وه ی پیاز میز ئاوه ریێكی باشه .
27- پیاز وورد بكریێت و خوێی پیێ بكریت و بخریێته سه ر شوێنی سووتاوی ده ست به جیێ ئازاره كه ی ناهیێلێ و ریگایش له دروستبوونی بلق ئه گرێت .

28- به پیێی دوا لیكولینه وه ده ركه وتووه كه خواردنی پیاز كاریگه ری به رچاوی هه یه له پیێشگرتنی هه موو جۆره كانی شێر په نجه.

29- ئه وكه سانه ی گوشاری خوێنیان هه یه پیشنیار كراوه بۆیان كه پیاز بخۆن .
30- ئه گه ر دوو چاری ئه نفلونزا بوویت و سه رمات بوو ، چه ند پیازێكی ووردكراو له چه ندین شوێنی مه له كه ددا دابنێیت تا به راكیێشانی میكرۆبه كان ریگا له بلاوبوونه وه ی نه خۆشییه كه ت بۆ كه سانی خیێزانه كه ت بگرێت .

31- بۆ چاره سه رو نه هیێلانی كرمی گه ده ، پیازێك له ره نده بده و شه وێك سه رانسه ر له ئاو دایبنێ و به یانی له عه ساره ی بده و ئاوه كه ی بخۆره وه ، ئه گه ر(٦_٥)روﮊ ئه و كاره دووباره بكه یته وه ، هیێلكه و كرمه كه له ناو ده چن .

32_ ئه گه ر هه موو رۆﮊیك پیازیك لانیكه م ماوه ی یه ك خوله ك له ناو ده متا بجولیت ،هه موو میكرۆبه كانی ناو ده مت ده كوﮊێت .

٣٣- خواردنی نان و پیاز میزگیران ئه كاته وه و سووری مانه ش ریێك ده خات به ردی گورجیله و میزلدانیش وورد ده كات .
34- دلۆ پاندنی چه ند دلۆپیك له ئاوی پیاز بۆ ناو لوت میشك ئه كاته وه (لوت گیران) ناهیێلیت .

35_ ئه گه ر تازه تووشی هه لامه ت بوویت ، چه ند توێكلی پیازێك به لوتته وه بگره بۆ ماوه ی پینج ٥ خوله ك تا كاریگه ری هه لامه ته كه كه م بكاته وه .
36- پیاز دیواری ریخۆله كان پاك ئه كاته وه و شته زیاد به خشه كانی سه ر دیواره كانی لا ئه بات له ئه نجامدا ووشك بوونه وه پیست
(وشكهه لاتنی به رده وام _مزمن_)

37-پیازی كال ئاره قی پیێست زیاد ده كات و ئه بیته زیاد ئاره ق كردنه وه ی پیسته وه ، بۆ چاره سه ری روماتیزم به كه لكه .
38- بۆهۆی ئه و بره گوگرده وه كه له پیازدا هه یه میێشك به هیێز ده كات و پیێستیش به ساغی ده هیێلیته وه و ﮊه هره ی ناویشی فرێ ده داته ده ره وه.

سه‌رچاوه‌:-کتێبی بۆهه‌ر ده‌ردێ ده‌رمانێ که‌ له‌لایه‌ن عبدالتیف ئامده‌کراوه‌.

زۆرترین بینراو