#مەسرور بارزانی .. متمانه‌دان به‌كابینه‌ی نۆیه‌م #ئاشتی هه‌ورامی له‌بری لێپرسینه‌وه‌ پۆستێكی..

حوكمی ئه‌و كه‌سه‌ی به‌ڕۆژووه‌ و ده‌ستبازی له‌گه‌ڵ خێزانی كرد و ئاوی هاته‌وه‌ .

هەواڵی / 6/5/2019 1883 جار بینراوە

حوكمی ئه‌و كه‌سه‌ی به‌ڕۆژووه‌ و  ده‌ستبازی له‌گه‌ڵ خێزانی كرد و ئاوی هاته‌وه‌ .


شێخ موحه‌مه‌د كوڕی صالح ئه‌لمونه‌جید


شه‌ن پرێس :
هه‌ركه‌سێك ده‌ستبازی له‌گه‌ڵ خێزانی كرد و ئاوی هاته‌وه‌، گرتنه‌وه‌ی ڕۆژووه‌كه‌ی له‌سه‌ره‌، وهیچ كه‌فاره‌تێكی له‌سه‌ر واجب نابێت

            
   پرسیار : له‌ مانگی ڕه‌مه‌زاندا زۆر نه‌خۆش بووم، و ڕۆشتم بۆ لای پزیشك و داوای لێكردم كه‌ بۆ ماوه‌ی پێنج ڕۆژ ڕۆژوو نه‌گرم، بۆ ئه‌وه‌ی ده‌رمانه‌كانم به‌كاربهێنم، و منیش له‌سه‌ر ئامۆژگاری پزیشكه‌كه‌م ڕۆژووم نه‌گرت و خێزانیشم سوور بوو له‌سه‌ر ئامۆژگاریه‌كانی پزیشكه‌كه، له‌و ماوه‌یه‌دا له‌گه‌ڵ خێزانم ده‌ستبازیمان ده‌كرد، ونه‌ من و نه‌ خێزانیشم هیچ گرفتێكمان نه‌بوو چونكه‌ هه‌ردووكمان سنوری خۆمانمان ده‌زانی، له‌ ڕۆژی چواره‌می نه‌خۆشیه‌كه‌مدا بڕیارمدا كه‌ ڕۆژوو بگرم چونكه‌ ته‌ندروستیم باشتر بوو بوو، به‌بێ ئه‌وه‌ی به‌ خێزانه‌كه‌م بڵێم چونكه‌ ئه‌و زۆر سوور بوو له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی به‌ پێی ڕێنوماییه‌كانی پزیشك ده‌رمانه‌كان به‌كاربهێنم، وه‌ منیش دڵنیا بووم له‌وه‌ی كه‌ خوای گه‌وره‌ ته‌ندروستی بۆ گه‌ڕاندومه‌ته‌وه‌ و ده‌توانم به‌ڕۆژوو بم بۆیه‌ ده‌ستم كرده‌وه‌ به‌ ڕۆژوو گرتن، به‌یانیه‌كیان له‌گه‌ڵ خێزانم هه‌روه‌ك ڕۆژانی تر ده‌ستمان كرد به‌ ده‌ستبازی كردن و خێزانم هه‌رچه‌ند داوایشم لێكرد له‌ ده‌ستبازی كردن نه‌وه‌ستاو ده‌سه‌ڵاتم له‌ده‌ست خۆمم نه‌ما و ئاوم هاته‌وه‌، ومنیش زۆر ناڕه‌حه‌ت بووم به‌و كاره‌، هه‌رچۆن خێزانیشم لای شتێكی كتوپڕ بوو كه‌ پیم ووت من به‌رۆژوو بووم، پرسیاره‌كه‌م ئه‌وه‌یه‌ ئایا پێویسته‌ له‌سه‌رم كه‌ (60) ڕۆژی له‌سه‌ر یه‌ك به‌ڕۆژوو بم، یان ته‌نها ڕۆژێك بگرمه‌وه‌، یان ئه‌وه‌تانێ ئه‌مه‌ ده‌چێته‌ چوار چێوه‌ی ڕۆژوو شكاندن به‌ هه‌ڵه‌وه‌، خوای گه‌وره‌ش ده‌زانێت من نیه‌تی ئه‌وه‌م نه‌بووه‌ كه‌ خۆم ڕه‌حه‌ت بكه‌م ؟

  وه‌ڵام :  سوپاس وستایش بۆ خوای گه‌وره‌ ومیهره‌بان ودروود وصه‌ڵات وسه‌لام له‌سه‌ر پێشه‌وای مرۆڤایه‌تی محمدی پێغه‌مبه‌ری ئیسلام و ئال وبه‌یت و هاوه‌ڵ وشوێنكه‌وتوانی هه‌تا هه‌تایه‌ .

زۆر كارێكی باشتكردووه‌ كاتێك نه‌خۆشیه‌كه‌ت زۆری بۆ هێناویت و ڕۆژووت نه‌گرت و وازت لێهێنا، هه‌روه‌ك باشیشت كرد كاتێك زانیت كه‌ توانات هه‌یه‌ ده‌ستت كرده‌وه‌ به‌ ڕۆژوو گرتن، به‌ڵام باشتر وابوو كه‌ پرس وڕاوێژت به‌ پزیشكه‌كه‌ت بكردایه‌، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا مادام ده‌ستت كرده‌وه‌ به‌ ڕژوو گرتنی ئه‌و ڕۆژه‌ و هیچ زیانێكیشی نه‌بوو بۆ سه‌ر ته‌ندروستیت پێویست بوو له‌سه‌رت كه‌ ته‌واوی بكه‌یت .

وه‌ هیچ ڕێگریه‌كیش نیه‌ له‌وه‌ی كه‌ پیاو له‌ حاڵی به‌ڕۆژوو بوونیدا ده‌ستبازی بكات له‌گه‌ڵ خێزانیدا به‌مه‌رجێك ئه‌گه‌ر  ئه‌مین بوو له‌وه‌ی ڕۆژوه‌كه‌ی خۆی یان خێزانی ناشكێت، به‌ڵام ئه‌گه‌ر هاتوو ئه‌مین نه‌بوو له‌وه‌، ئه‌وه‌ دروست نیه‌ نزیكی ده‌ستبازی كردن ببیته‌وه‌ له‌گه‌ڵ خێزانیدا .


زانای ناودار مصطفی الرحیباني له‌ كتێبی ( مطالب أولي النهی ) له‌به‌رگی ( 2/ لاپه‌ڕه‌ 204) دا ده‌ڵێت :  " وَحَرُمَ نَحْوُ قُبْلَةٍ كَمُعَانَقَةٍ وَلَمْسٍ وَتَكْرَارِ نَظَرٍ لِمَنْ ظَنَّ إنْزَالًا, بِغَيْرِ " واتا : هیچ جیاوازیه‌ك له‌ نێوان زانایاندا نیه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی دروست نیه‌ و حه‌رامه‌ كه‌ ڕۆژوه‌وان ئه‌گه‌ر زانی ئاوی دێته‌وه‌ ده‌ستبازی بكات، وه‌ك ماچ و باوه‌ش پێداكردن و ده‌ست پێدا هێنان و سه‌ریر كردن و دووباره‌ كردنه‌وه‌ی ئه‌نجام بدات ..


جا ئه‌گه‌ر جه‌نابت له‌ كاتێكدا دڵنیا بوویته‌وه‌ له‌وه‌ی كه‌ ڕۆژووه‌كه‌ت به‌تاڵ نابێته‌وه‌ و ده‌ستبازیت كرد له‌گه‌ڵ خێزانتدا، له‌م حاڵه‌ته‌دا ئه‌گه‌ر ده‌ستبازیت كرد و ( ئاوت هاته‌وه‌ ) و ڕۆژوه‌كه‌ت به‌تاڵ بوویه‌وه‌، هیچ گوناهبار نابێت، به‌ڵام ئه‌گه‌ر گومانت هه‌بوو له‌وه‌ی كه‌ ئاوت دێته‌وه‌ و به‌لام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هه‌ر ده‌ستبازیت كرد ئه‌وه‌ بیگومان تۆ گوناهبار ده‌بیت به‌و كاره‌ت، بۆیه‌ واجبه‌ له‌سه‌رت كه‌ ته‌وبه‌ له‌و كاره‌ت بكه‌یت و داوای لێخۆشبوون له‌ خوای گه‌وره‌ بكه‌یت .

ڕۆژوه‌كه‌یشت له‌هه‌ردوو حاڵه‌ته‌كه‌دا هه‌ر به‌تاڵ بووه‌ته‌وه‌، چونكه‌ ئاوت هاتوه‌ته‌وه‌، جا نیه‌تی رۆژوو شكاندنت هێنا بیت یان نه‌یشت هێنا بێت هیچ جیاوازی نیه‌، شێخ محمد بن صالح العثیمین ش ( ڕه‌حمه‌تی خوای لێ بیت ) ده‌ڵێت : " إذا باشر زوجته سواء باشرها باليد ، أو بالوجه بتقبيل ، أو بالفرج [بدون جماع] فإنه إذا أنزل أفطر ، وإذا لم ينزل فلا فطر بذلك " [الشرح الممتع" (6/388) ]واتا :  ئه‌گه‌ر پیاو نووسا به‌ خێزانیه‌وه‌، جا ئیتر به‌ده‌ست لێدان بێت، یان به‌ ماچكردن، یان ته‌نانه‌ت به‌ نووسان به‌ فه‌رجی خێزانیشه‌وه‌ به‌ڵام به‌بێ چوونه‌ لای و دخول پێكردنی زه‌كه‌ری، وئاوی هاته‌وه‌، ئه‌وه‌ ڕۆژه‌كه‌ی ده‌شكێت، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ئاوی نه‌هاته‌وه‌ ئه‌وه‌ ناشكێت .


جا له‌به‌ر ئه‌وه‌ برای به‌رێز : له‌بری ئه‌و ڕۆژه‌ی كه‌ شكاندووته‌وه‌ واجبه‌ له‌سه‌رت پاش ڕه‌مه‌زان ڕۆژێك بگریته‌وه‌، و هیچ كه‌فاره‌تێكت له‌سه‌ر نیه‌، ئیمامی نه‌وه‌وی ( ڕه‌حمه‌تی خوای لێ بێت ) له‌ كتێبی ( المجموع به‌رگی 6/ لاپه‌ڕه‌ 377) دا ووتویه‌تی : " إذا أفسد صومه بغير الجماع كالأكل والشرب والاستمناء والمباشرات المفضيات إلى الإنزال فلا كفارة ; لأن النص ورد في الجماع , وهذه الأشياء ليست في معناه " واتا : ئه‌گه‌ر هاتوو ڕۆژووه‌كه‌ی به‌ غه‌یری جیماع و چوونه‌ لای خێزانی شكاندن وه‌ك شكاندنی به‌ خواردن و خواردنه‌وه‌ و ئاوی خۆ هێنانه‌وه‌ به‌ده‌ست ( واتا : ده‌ستپه‌ڕ ) و ئه‌و خۆنوساندن به‌یه‌كه‌وانه‌ی كه‌ ده‌بن به‌هۆی هاتنه‌وه‌ی ئاوی پیاو، هیچ كه‌فاره‌تێك واجب ناكات، چونكه‌ ده‌قی فه‌رمووده‌كه‌ له‌سه‌ر جیماع و چوونه‌ لای خێزان هاتووه‌، ئه‌و شتانه‌یش كه‌ باسمان كردن ناچنه‌ چوار چێوه‌ی ئه‌و مانایه‌وه‌ .
خوای گه‌وره‌ش زاناتره‌ ..
سه‌رچاوه‌ : ماڵپه‌ری ئیسلام پرسیار و وه‌ڵام ..


وه‌رگـێران:ده‌سته‌ی به‌شی زمانی كوردی له‌ ماڵپه‌ڕی ئیسلام هاوس

پێداچونه‌وه‌ی: پشتیوان سابیر عه‌زیز


زۆرترین بینراو