گەورەكردنی چووك ، ساختەكارییە یان راستی؟

هەواڵی / 6/11/2017 3212 جار بینراوە

گەورەكردنی چووك ، ساختەكارییە یان راستی؟

شه‌ن پرێس :
رێكلامی سەر لاپەڕەی رۆژنامەیەك بەس بوو بۆئەوەی (ع.م) لەخشتە بچێ. ئەو پێیوایە بووەتە قوربانیی بازرگانییەكی ناڕەوا.
(ع.م) دەڵێت لە بەغدا لەگەڵ هاوڕێیەكی رێكلامێكی لە رۆژنامەیەكدا بینیوە، گوایە سەنتەرێك پەیدا بووە چووكی پیاو گەورە دەكات. ئەویش بەبێ‌ دوودڵی تەلەفۆنیان بۆ دەكات و دواتر سەردانیان دەكات. بەڵام (ع.م) ئەنجامێكی نەرێنی وەردەگرێتەوە: "ئامرازێكیان پێ‌ فرۆشتم گوایە چووك گەورە دەكات، بەڵام هیچ ئەنجامێكی نەبوو".

لە هەرێمی كوردستانیش رۆژ بە رۆژ سەنتەری لەو شێوەیە زیاد دەبن و بە ئاشكراش رێكلام لە رۆژنامە رێكلامییەكان بڵاودەكەنەوە، بەڵام پزیشكێكی پسپۆڕی بواری سێكسۆلۆژی دەڵێت "چووك و سمت گەورەكردن ئەسڵ و ئەساسی نییە و زیانی زۆری بەدواوەیە".

ماڵپەڕی زانستیی (هێڵس لاین) نووسیویەتی: "ئەگەر وا هەست بكەی چووكت بچووكە، لەوانەیە بیر لە ئەنجامدانی تەكنیكی گەورەكردنی چووك بكەیتەوە، بەڵام دوو شت بزانە: یەكەم زۆربەی  ئەو كەسانەی وا هەست دەكەن چووكیان بچووكە، لە راستیدا قەبارەی چووكیان زۆر ئاساییە، دووەمیش زۆربەی ئەو تەكنیكانەی ئاماژە بە گەورەكردنی چووك دەكەن، نەك هەر راست ناكەن و كارەكەیان بێ ئەنجامە، بەڵكو زیان لە چووكیش دەدەن، بۆیە تێگەیشتن لە راستییەكان لەوانەیە ئەو بیرۆكەیە لە مێشكت لاببات كە هانت دەدات بیر لە گەورەكردنی چووك بكەیتەوە".

بەپێی زانیارییەكانی (رووداو) كە لە یەكێك لە سەنتەرەكانی گەورەكردنی چووك دەستی كەوتووە، بۆ هەر پرۆسەیەكی گەورەكردنی چووك 500-700 دۆلار لەكەسەكە وەردەگیرێ. ئەو كەسەی دەچێتە سەنتەرەكە، دەرزییەكی تایبەت بۆ چووكی دەكرێ و دەبێ شەش مانگ چاوەڕێی دەركەوتنی ئەنجامەكەی بكات.
كارمەندێكی سەنتەرەكە كە نەیویست ناوی بڵاوبكرێتەوە، دەڵێ ئەوان "بە گەرەنتی" ئەو كارە دەكەن و پارەی وەرگیراویش بەپێی راددەی گەورەبوونی قەبارەی چووكە. گوتیشی "ئێستا لە كوردستان ژمارەیەكی زۆری خەڵكی روو لەو سەنتەرانە دەكەن و دڵیشیان بە ئەنجامەكان خۆشە".

بە گوتەی یەكێك لە سەنتەرەكانی هەولێر كە وەك سەنتەرێكی لوبنانی خۆیان دەناسێنن، پرۆسەكە لەلایەن پزیشكەوە سەرپەرشتی دەكرێ و كارێكی "زانستی"یە.

پسپۆڕان چی دەڵێن؟

پزیشكێكی پسپۆڕی بواری سێكسزانی ئەو بانگەشانە رەتدەكاتەوە كە باس لە گەورەكردنی چووك دەكەن بە دەرزی و دەرمان.

دكتۆر عادل حوسێن، پزیشكی پسپۆڕ لە سێكسۆلۆژی، بە (رووداو)ی گوت "تاوەكو ئێستا لە زانستی پزیشكیدا هیچ دەرمانێك نییە كە سەلمێنرابێت چووك گەورە دەكات، لە هیچ شوێنێك شتی وەها رێگەپێدراو نییە لە زانستی پزیشكیدا و بابەتەكە جێگەی لە زانستدا نییە".

دكتۆر عادل هەروەها دەڵێ، لەڕووی بایۆلۆژییەوە گەشەی چووكی هەموو كەسێك لە تەمەنی 17 ساڵییەوە رادەوەستێ و چیدی گەورە نابێت، جا بە سرووشتی بێت یان دەرمان و دەرزی و پێویست ناكات كەسەكە بیر لە گەورەكردنی بكاتەوە.

پزیشكەكە دەڵێ تاكە دەرزی كە زانست رێگەی پێبدات لە چووك بدرێ، دەرزییەكە بەنێوی "پاپاڤێرین" ئەویش به‌شێوه‌یه‌كی كاتی چووك ره‌ق ده‌كات به‌ مه‌به‌ستی پشكنین و لێپێچینه‌وه‌ له‌ هۆكاری ره‌پنه‌بوونی چووك، كه‌ به‌ وریاییه‌وه‌ و له‌لایه‌ن پزیشكی پسپۆڕ ده‌درێ، بەڵام هیچ دەرزی و دەرمانێكی دیكە نییە هانی گەورەكردنی چووك بدەن.

دكتۆر شێڵدن ماركس یەكێك لە پسپۆڕە جیهانییەكانی بواری نەشتەرگەریی میز و میزەڕۆ و ئەندامە سێكسییەكانی پیاوان لەبارەی ئەو تەكنیكانەی ئاماژە بە گەورەكردنی چووك دەكەن بۆ پۆرتاڵی بەنێوبانگی (وێبمد)ی نووسیوە "نە راستی و نە زانست لە پشت ئەو كارانە نین و ئەوە تەنیا بۆ پارەكێشانەوەن لە خەڵكی".
بەپێی سەرچاوە زانستییەكان قەبارەی ئاسایی چووك لەكاتی خاوبوونەوەدا لەنێوان 8-13 سانتیمەترە و كاتی رەپبوونیش قەبارەكەی لەنێوان 13-18 سانتیمەتردایە، هەموو ژمارەكانی نێوان ئەو مەودایە بە ئاسایی دادەنرێن.

دكتۆر عادل دەڵێت تاكە رێگە بۆ درێژكردنی چووك نەشتەرگەرییە و ئەوەش لە زۆرێك لە حاڵەتەكاندا پەسەند نییە و كاریگەریی نەخوازراوی هەیە "نەشتەرگەرییەكە بە پچڕاندنی هەندێك ژێ و بەستەری چووك دەكرێت و تەنیا كەمتر لە دوو  سانتیمەتر قەبارەكە دەگۆڕێت و لە بەرامبەردا زیانی بەرچاوی هەن".

لەبارەی كاریگەرییە نەخوازراوەكانی نەشتەرگەرییەكەش دكتۆر عادل دەڵێ "شێوەی چووك دەشێوێ و بەردەوام ئاراستەی بەرەو خوار دەبێ، توانای رەپبوونیشی كەم دەبێتەوە و لە جاران شلتر دەبێ، بۆیە ئەویش لە زانستی پزیشكیدا پێشوازییەكی ئەوتۆی لێناكرێ".

ماڵپەڕی هێڵس لاینیش لەبارەی نەشتەرگەرییەكە دەڵێ "نەشتەرگەری زیاتر بۆ رێككردنەوەی زیانێكە كە بە چووك گەیشتبێ و رۆڵی نەشتەرگەری لە گەورەكردنی چووك هێشتا جێگەی مشتومڕە. لە بەرامبەر زیادكردنی نیو سانتیمەتر درێژی، ئەگەری چەندین مەترسی هەیە لەوانە هەوكردن، برینداربوون و شێوان و لەكاركەوتن".


زۆرترین بینراو