#شه‌ڕی پێشمه‌رگه‌ و حه‌شدی شه‌عبی

ناپاکیی هاوسه‌ریی یان جێگره‌وه‌ی جیابوونه‌وه‌ (ته‌ڵاق)

هەواڵی / 8/10/2017 580 جار بینراوە

 ناپاکیی هاوسه‌ریی یان جێگره‌وه‌ی جیابوونه‌وه‌ (ته‌ڵاق)

شه‌ن پرێس :
ده‌روونناس: سامان سیوه‌یلی

ئه‌گه‌رچی پێکهێنانی ژیانی هاوسه‌ریی له‌ که‌لتوری کوردیدا پرۆسه‌یه‌کی به‌ ئه‌رک و تاڕاده‌یه‌ک قورسه‌، جگه‌ له‌و فشاره‌ ئابورییانه‌ی له‌سه‌ر تاک دروستی ده‌کات، ئه‌گه‌رچی مرۆڤ له‌سه‌ره‌تادا ده‌خوازێت که‌ ئه‌م پرۆسه‌یه‌ بۆ یه‌ک جار ئه‌نجامبدات له‌ژیانیدا و دووچاری جیابوونه‌وه‌ نه‌بێت، به‌ڵام دواجار هیچ گه‌ره‌نتییه‌کی کۆنکرێتی بۆ پێکه‌وه‌ ژیانی دوو که‌س بۆ هه‌تاهه‌تایه‌ نییه‌ و ده‌کرێت به‌پێی بوونی هۆکاری ڕاسته‌قینه‌ که‌ درز و ده‌لاقه‌ ده‌خاته‌ نێو په‌یوه‌ندییه‌ هاوسه‌رییه‌که‌ و توانای دیالۆگ و پێکه‌وه‌ژیان کاڵ ده‌کاته‌وه‌ یان نایهێڵێت جیابوونه‌وه‌ ڕووبدات. بۆ ئه‌مه‌ش یاسا و شه‌رع ئه‌و مافه‌ی ڕه‌خساندووه‌ که‌ هه‌ر هاوسه‌رێک له‌کاتی پێویستدا ئه‌و مافه‌ به‌کاربهێنێت.
له‌که‌لتوری کوردیدا پرۆسه‌ی هاوسه‌رگیریی هێنده‌ی له‌ مه‌راسیمی یه‌کگرتن و تێکه‌ڵبوونی دوو خانه‌واده‌ یان دوو بنه‌ماڵه‌ یان دوو عه‌شیره‌ت ده‌چێت، هێنده‌ له‌ ئاوێته‌ بوونی دوو ڕۆح ناچێت، به‌ده‌ر له‌و دوو گرێبه‌سته‌ (یاسایی و شه‌رعی)یه‌ی له‌ دادگا و له‌به‌رده‌م مامۆستای ئاییندا ئه‌نجام ده‌درێت، گرێبه‌ستێکی کۆمه‌ڵایه‌تییانه‌ی تریش خۆی ده‌سه‌پێنێت که‌ پێی ده‌ڵێن خزمایه‌تی له‌نێوان دوو خێزانه‌که‌دا که‌ ئه‌میش سه‌رده‌کێشیت بۆ بنه‌ماڵه‌کان، ئه‌مه‌ وێڕای گرێبه‌سته‌ ڕۆحییه‌که‌ی نێوان کچ و کوڕه‌که‌ ئه‌گه‌ر بوونی هه‌بێت. چه‌ندین مه‌راسیم و بێنه‌ و به‌رده‌ و ساردبوونه‌وه‌ و تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ و په‌شیمانبوونه‌وه‌ و دووباره‌ ده‌ستپێکردنه‌وه‌ و هه‌ندێجار ده‌ستێوه‌ردانی لایه‌نی سێیه‌م و … تد، تێده‌که‌وێت، تا دواجار پرۆسه‌که‌ به‌ئه‌نجام ده‌گات، جگه‌ له‌مانه‌ یه‌کێک له‌ سیما سه‌ره‌تاییه‌کانی پرۆسه‌ی هاوسه‌رگیریی بریتییه‌ له‌ سیمایه‌کی مادیانه‌، سه‌ره‌تای قسه‌کردن له‌ پرۆسه‌که‌ هێنده‌ی فۆرمێکی ماددیانه‌ی هه‌یه‌ که‌ تیایدا باس له‌ بڕی ئاڵتون و بڕی ماره‌یی و جۆری تاقمی نوستن و میوان و ….تد ده‌کرێت، باسی خاڵه‌ هاوبه‌شه‌کانی نێوان دوو کچ و کوڕه‌که‌ ناکرێت.
وێڕای هه‌موو قورسی و سه‌ختییانه‌ له‌ پێکهێنانی ژیانی هاوسه‌رگیریی، به‌ڵام هه‌میشه‌ په‌نابردن بۆ جیابوونه‌وه‌ و ته‌ڵاق وه‌رگرتن زۆر سه‌ختتر و قورستتر لێیڕوانراوه‌، له‌ کۆمه‌ڵگه‌ی کوردیدا ته‌ڵاق وه‌ک دێوه‌زمه‌یه‌کی ترسناک ته‌ماشای ده‌کرێت، ترس له‌ ته‌ڵاق لای زۆریک له‌ هاوسه‌ره‌کان ترسێکی نائاساییه‌‌، به‌جۆرێک ئه‌و هاوسه‌رانه‌ی پێویستیان به‌به‌کارهێنانی ئه‌م مافه‌ هه‌بووه‌ ئاماده‌بوون له‌ دۆزه‌خێکدا بژین نه‌ک په‌نا ببه‌ن بۆ ته‌ڵاق، واته‌ هه‌ڵبژاردنی دۆزه‌خ له‌ جیابوونه‌وه‌ لایان ئاسانتره‌‌، له‌نێوان جیابوونه‌وه‌ و په‌نابردن بۆ ناپاکیی هاوسه‌ریی، ناپاکیی کردنه‌که‌یان پێ باشتر و گونجاوتره‌، سه‌دان و هه‌زاران خێزان هه‌یه‌ که‌ هیچ ڕایه‌ڵه‌کی ڕۆحی له‌نێوان هاوسه‌ره‌کاندا نه‌ماوه‌، ته‌نانه‌ت زۆرێکیان پێکه‌وه‌ نووستنیشتیان له‌گه‌ڵ یه‌کتردا نه‌ماوه‌، که‌چی وه‌ک خۆیان به‌ دیلی گرێبه‌سته‌کانیان ده‌زانن و هه‌نگاوێک بۆ چاره‌سه‌ری قه‌یرانه‌کانیان نانێن، که‌ جیابوونه‌وه‌ یه‌کێکه‌ له‌ چاره‌سه‌ره‌کان ئه‌گه‌رچی ده‌بێت وه‌ک دوا چاره‌سه‌ر ته‌ماشای بکرێت، بێگومان چه‌ند فاکته‌رێک له‌پشت ئه‌م هه‌ڵوێسته‌ی هاوسه‌رانه‌وه‌ هه‌بووه‌ به‌رامبه‌ر جیابوونه‌وه‌، له‌وانه‌:

1- تێڕوانینی نه‌رێنی کۆمه‌ڵگه‌ بۆ هاوسه‌ری جیابووه‌وه‌:
له‌کۆمه‌ڵگه‌ی کوردیدا جیابوونه‌وه‌ وه‌ک شکست و خاڵی لاواز سه‌یرکراوه نه‌ک وه‌ک موماره‌سه‌ کردنی ماف‌، له‌دوای هه‌موو جیابوونه‌یه‌وه‌که‌وه‌ دنیایه‌ک تۆمه‌ت و قسه‌هه‌ڵبه‌ستن و تیر و توانج هاویشتن خۆی مه‌ڵاس داوه‌، هه‌میشه‌ ده‌یان نیشانه‌ی پرسیار خراوه‌ته‌ سه‌ر که‌سی جیابووه‌وه‌ (به‌تایبه‌تی بۆ ڕه‌گه‌زی مێینه‌)، ئه‌م مامه‌ڵه‌ نه‌رێنیییه‌کی کۆمه‌ڵگه‌ جگه‌ له‌ سزایه‌کی کۆمه‌ڵایه‌تی بۆ هاوسه‌ره‌ جیابووه‌وه‌کان هیچیتر نه‌بووه‌، که‌واته‌ ترس له‌م سزایه‌ی کۆمه‌ڵگه‌ یه‌کێکه‌ له‌و به‌ربه‌ستانه‌ی هاوسه‌ره‌کانی ناچار کردووه‌ که‌ له‌نێوان ژیانێکی دۆزه‌خی خێزانی و جیابوونه‌وه‌دا، دۆزه‌خه‌که‌ هه‌ڵبژێرن. ناسنامه‌ی (بێوه‌ژن) و (ده‌ستی دوو) و …تد که‌ بۆ ژنانی جیابووه‌وه‌ به‌کارهێنراوه‌ له‌گه‌ڵ خۆیدا ده‌یان هێمای پرسیاری وروژاندووه‌، که‌چی بۆ پیاوی جیابووه‌وه‌ هه‌تا ئێستاشی له‌گه‌ڵ بێت ناسنامه‌یه‌ک دانه‌نراوه‌، ئه‌مه‌ش جارێکیتر تێڕوانینی پیاوسالارانه‌ی کۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌ ده‌سه‌لمێنێته‌وه‌. بۆیه‌ زۆرجار ترس له‌ به‌سووک ته‌ماشاکردنی کۆمه‌ڵگه‌ بۆ که‌سی جیابووه‌وه‌ وایکردووه‌ که‌ زۆریک له‌ پیاوان و ژنانیش درێژه‌ به‌ژیانی هاوسه‌ریی ناله‌باری خۆیان بده‌ن، نه‌ک ڕووبه‌ڕووی ئه‌و تێڕوانینه‌ نه‌رێنییه‌ ببنه‌وه‌.
ئه‌م مامه‌ڵه‌ کردنه‌ی کۆمه‌ڵگه‌ ده‌ستێوه‌ردانێکی کۆمه‌ڵایه‌تی ترسناکه‌ له‌ ژیانی تاکه‌کاندا، هه‌ربۆیه‌ زۆرجار لای هاوسه‌ران به‌تایبه‌تی لای ژنان نه‌ک هه‌ر به‌کارهێنانی ئه‌م مافه‌ به‌ هێڵی سوور دانراوه‌ به‌ڵکو ته‌نانه‌ت بیرکردنه‌وه‌ له‌ جیابوونه‌وه‌ یان پێشنیارکردن بۆ جیابوونه‌وه‌ له‌لای ماڵه‌ باوانی لێی قبوڵ نه‌کراوه‌.

2- ترس له‌ ئایینده‌:
هاوسه‌رانی ناچار به‌ جیابوونه‌وه‌، کاتێک ڕه‌وشی ناله‌باری خێزانی و بوونی خاڵی جیاوازی زۆر له‌نێوان دوو هاوسه‌ره‌که‌دا ته‌نگ به‌ژیانی خێزانییان هه‌ڵده‌چنێت، ئه‌وا ئه‌گه‌ر یه‌کێکیان بشتوانێت بڕیار له‌سه‌ر جیابوونه‌وه بدات، واته‌ ئه‌گه‌ر بشتوانێت هێڵی سووری یه‌که‌م ببه‌زێنێت که‌ سزا کۆمه‌ڵایه‌تییه‌که‌ی کۆمه‌ڵگه‌یه‌، ئه‌وا بیرکردنه‌وه‌ له‌ ئایینده‌ واته‌ له‌ قۆناغی پاش جیابوونه‌وه‌ دووباره‌ خۆی له‌به‌رده‌م دنیایه‌ک گرفتدا ده‌بینێته‌وه‌، له‌و گرفتانه‌:

1-2: شوێنی نیشته‌جێبوون:
له‌به‌رئه‌وه‌ی له‌ که‌لتوری کوردیدا و ئه‌و هه‌لومه‌رجه‌ کۆمه‌ڵایه‌تی و ئاساییشییه‌ی که‌ هه‌یه‌، که‌سی جیابووه‌وه‌ به‌تایبه‌تی ژنان، نه‌یتوانیوه‌ به‌ ته‌نها یان له‌گه‌ڵ منداڵه‌کانیدا (به‌تایبه‌تی منداڵی بچووک) زینده‌گی بکات و له‌ خانووه‌یه‌کدا نیشته‌جێ ببێت، بۆیه‌ تاکه‌ ده‌رگا له‌ دوای جیابوونه‌وه‌ له‌به‌رده‌میدا (ئه‌گه‌ر) واڵا بکرێت ماڵه‌ باوانییه‌تی، ئه‌م دووباره‌ گه‌ڕانه‌وه‌یه‌ش بۆ ماڵه‌ باوانی نه‌ک هه‌ر کارێکی ئاسان نییه‌، به‌ڵکو له‌ زۆرینه‌ی باره‌کاندا گۆڕینی دۆزه‌خێکه‌ به‌ دۆزه‌خێکی چونکه‌ ئه‌گه‌ر له‌ ژیانی هاوسه‌رییدا به‌و پێودانگه‌ی له‌ژێر ساباتی ژیانی هاوسه‌ریدا بووه‌ (که‌م تا زۆر) ئازادییه‌کی هه‌بووه‌ له‌ هه‌ڵسوکه‌وت و پۆشاک و چوونه‌ ده‌ره‌وه‌دا، ئه‌وا له‌ ماڵی باوانی سنووری ئه‌م ئازادییه‌ زۆر به‌ر ته‌سک ده‌بێته‌وه‌. ئه‌گه‌ر له‌ قۆناغی کچێنی کچاندا خێزان هه‌ندێجار هه‌وڵی نماییشی کردنی کچ ده‌دات به‌تایبه‌تی له‌ بۆنه‌ و ڕێوشوێنه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کاندا به‌مه‌به‌ستی په‌یداکردنی چانسێک بۆ چوونه‌ ژیانی هاوسه‌رگیریی کچه‌کانیان، به‌ڵام کاتێک به‌ناسنامه‌یه‌کی تره‌وه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ناو خێزانه‌که‌ی پێشووی که‌ ناسنامه‌ی کچێنی له‌ده‌ستداوه‌ و کۆمه‌ڵگه‌ ناسنامه‌یه‌کی تری پێبه‌خشیوه‌ (بێوه‌ژن، که‌ له‌ڕاستیدا دروستر وایه‌ وه‌ک که‌سی جیابووه‌وه‌ بناسێنرێت نه‌ک به‌ ده‌سته‌واژه‌ی تر) ئیدی خێزان ترس له‌ دوو شت‌ په‌یدا ده‌کات یه‌که‌میان کوڕان و پیاوانی کۆمه‌ڵگه‌ که‌ وه‌ک نێچیرێکی له‌بار و ڕه‌خساو ته‌ماشای ئه‌م ئه‌ندامه‌ی ئه‌وان ده‌کات چونکه‌ په‌رده‌ی کچێنی نه‌ماوه‌ و له‌بارتره‌ بۆ په‌یوه‌ندی سێکسیی، دووه‌م ترس له‌ ئاره‌زووه‌ سێکسییه‌کانی کچه‌که‌یان به‌تایبه‌تی که‌ وه‌ک که‌سێکی دابڕاو له‌ ئه‌نجامدانی پرۆسه‌ی سێکسیی ده‌یبینن.
خۆ ئه‌گه‌ر به‌هه‌ر هۆیه‌که‌وه‌ بێت ماڵه‌باوانی کچه‌که‌ نه‌مابێت (دایک و باوک)ی کۆچی دواییان کردبێت، ئه‌وا مه‌رگه‌ساته‌که‌ قوڵتر ده‌بێته‌وه‌، بۆیه‌ ئه‌و کاته‌ وه‌ک که‌سێکی بێ پشتوپه‌نا خۆی ده‌بینێت، یان ئه‌وه‌تا ده‌بێت بچێته‌ لای ماڵه‌ برا و براژن، یان خوشک و زاوا، که‌ ئه‌مه‌ش زۆر به‌زه‌حمه‌ت و نه‌گونجاو ده‌بینرێت.

2-2: ترس له‌ دابین نه‌بوونی بژێوی:
ئه‌و ژنانه‌ی که‌ خاوه‌ن کارێکی سه‌ربه‌خۆیان نین ده‌زانن که‌ ئه‌وان به‌ جیابوونه‌وه‌یان ده‌بنه‌ سه‌ربارێک بۆ ڕه‌وشی ئابوری خێزانی ماڵه‌ باوانیان، به‌ده‌ربڕینێکی تر ده‌بێت هه‌میشه‌ چاویان له‌ ڕه‌حمه‌تی باوک و دایک و خوشک و براکانیان بێت، به‌تایبه‌تی ئه‌گه‌ر به‌ منداڵه‌وه‌ بگه‌ڕێته‌وه‌ سه‌ر ماڵه‌ باوان ئه‌وا ڕه‌وشی بژێوییان سه‌ختتر ده‌بێت. ئه‌و ژنانه‌ی که‌ خاوه‌ن موچه‌ یان کاری خۆیانن ئه‌وا ڕه‌وشه‌که‌یان ڕه‌نگه‌ که‌مێک باشتر بێت له‌چاو بێکاره‌کاندا به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا به‌ته‌نها موچه‌کانیان ناتوانێت پێویستی خۆیان و منداڵه‌کانیان پڕ بکاته‌وه‌، به‌تایبه‌تی له‌م ڕۆژگاره‌دا که‌ منداڵان و هه‌رزه‌کاران پێداویستییان زیادی کردووه‌ و خه‌رجییان زیاتر و زۆرتره‌. 3-2: ترس له‌ چوونه‌وه‌ ژیانی هاوسه‌رگیریی له‌گه‌ڵ که‌سێکی دیکه‌دا: زۆرێک له‌و ژن و پیاوانه‌ی که‌ جیاده‌بنه‌وه‌ دوای هاوڕێیه‌تی کردنی ژانکۆیه‌کی زۆر و خه‌م و مه‌ینه‌تییه‌کی زۆر جیاده‌بنه‌وه‌، بۆیه‌ به‌شێک له‌مانه‌ دووچاری بارێکی ده‌روونی وه‌ها ده‌بن که‌ سه‌رله‌نوێ ده‌ستپێکردنه‌وه‌ی ژیانی هاوسه‌رگیریی له‌گه‌ڵ که‌سێکی تردا به‌ کارێکی ئاسان نه‌بینن، یاخود به‌گشتی متمانه‌یان به‌ ڕه‌گه‌زی به‌رامبه‌ریان له‌ق ده‌بێت و به‌هه‌مان چاوی هاوسه‌ره‌که‌ی خۆی ته‌ماشای ئه‌وانی دی ده‌کات. هه‌ندێجار ده‌سته‌واژه‌ی (پیاوان هه‌موو وه‌کو یه‌کن) یان (ژن هه‌ر ژنه‌) و …تد ده‌بیسترێت، واته‌ جۆرێک له‌ گشتاندن ده‌کرێت له‌و خه‌سله‌ته‌ خراپانه‌ی هاوسه‌ره‌کانیان هه‌یانبووه‌. بۆیه‌ له‌ قۆناغێکدا که‌ بیر له‌ئایینده‌یه‌کی ناڕۆشن ده‌که‌نه‌وه‌ یاخود ترس له‌وه‌ی ئه‌زموونی داهاتوویان خراپتر بێت له‌وه‌ی ئێستا هه‌یانه‌ واده‌کات که‌ درێژه‌ به‌ژیانه‌ نه‌خواستراوه‌که‌یان بده‌ن، هه‌ندێکیش ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ی ده‌بێت که‌ چانسی بۆ چوونه‌ ژیانی هاوسه‌رگیریی جارێکی تر مه‌حاڵ بێت یان زۆر قورس بێت، به‌تایبه‌تی کاتێک نموونه‌ی ئه‌و جۆره‌ که‌سه‌ جیابووه‌وانه‌ له‌ده‌وروبه‌ری خۆیدا هه‌بێت.

4-2: ترس له‌ بێنازی منداڵ و په‌رته‌وازه‌بوون و سه‌رگه‌ردان بوونی:
زۆرجار ئه‌وه‌ ده‌بیستین که‌ به‌شێک له‌ ژنان و پیاوانی هاوسه‌ردار وه‌ک قوربانیی بۆ منداڵه‌کانیان خۆیان ده‌ناسێنن، واته‌ ئه‌وان ڕه‌تی ئه‌و ژیانه‌ هاوسه‌رییه‌ ده‌که‌نه‌وه‌ که‌ تیایدان به‌ڵام له‌به‌ر خاتری منداڵه‌کانیان که‌ سه‌ریان لێنه‌شێوێت و بێناز و په‌رته‌وازه‌ و سه‌رگه‌ردان نه‌بن، یان نه‌که‌ونه‌ به‌رده‌ستی باوه‌ پیاره‌ و باوه‌ژن، ئاماده‌ن به‌رگه‌ی ئه‌و ژیانه‌ ڕه‌تکراوه‌یه‌ ده‌گرن و خۆیان ده‌که‌نه‌ قوربانیی منداڵه‌کانیان. هه‌ندێکیش ترسی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ (به‌تایبه‌تی پیاوان) که‌ کاتێک دادگا منداڵ ده‌داته‌وه‌ به‌ ژن ئه‌وا ئیتر چانسی بینینی منداڵه‌کانیان زۆر که‌م ده‌بێت، چونکه‌ له‌کۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌دا هه‌تا ئێستاش وا باوه‌‌ به‌جیابوونه‌وه‌ی هاوسه‌ران هیچ لینک و ڕایه‌ڵه‌یه‌کی په‌یوه‌ندی له‌نێوان دوو هاوسه‌ره‌که‌دا نامێنێت و زیاتر وه‌ک دوژمنی یه‌کتر له‌ یه‌ک ده‌ڕوانن.

3- فاکته‌ری ده‌روونی:
به‌شێک له‌ ژنان به‌هۆی بوونی ململانێوه‌ له‌گه‌ڵ که‌سانێک که‌ ئه‌م په‌یوه‌ندی کۆمه‌ڵایه‌تی نزیکی هه‌یه‌ پێیانه‌وه‌ وه‌ک (خه‌سوو، خوشکی هاوسه‌ر، براژن، خوشک و …تد)، یاخود ئیره‌ییه‌کی نائاسایی له‌نێوانیاندا هه‌یه‌، یان ڕق و کینه‌ و ناحه‌زیی بوونی هه‌یه‌، وه‌ها بیرده‌که‌نه‌‌وه‌ که‌ جیابوونه‌وه‌یان له‌ هاوسه‌ره‌کانیان دڵی ناحه‌زه‌کانیان خۆشده‌کات، بۆیه‌ به‌رده‌وام خه‌م و مه‌ینه‌تییه‌کانی خۆیان ده‌خۆنه‌وه‌ و ده‌شارنه‌وه‌ ته‌نها له‌به‌رئه‌وه‌ی ئه‌و که‌سه‌ی یان ئه‌و که‌سانه‌ی ئه‌م به‌ ناحه‌زی خۆی داده‌نێت پێی خۆش نه‌بێت، ئه‌م که‌سانه‌ زۆرجار په‌نا بۆ درۆکردن و نواندن ده‌به‌ن له‌به‌رده‌م ئه‌و که‌سانه‌ی ئه‌و جۆره‌ په‌یوه‌ندییه‌ نائاساییانه‌یان له‌گه‌ڵیاندا هه‌یه‌، بۆ نموونه‌ کاتێک به‌میوانی ده‌چنه‌ ماڵی ناحه‌زه‌کانیان به‌جۆرێک خۆیان ده‌رده‌خه‌ن که‌ زۆر به‌خته‌وه‌رن یاخود باس له‌هه‌ندێ شت ده‌که‌ن که‌ بوونی نییه‌.
به‌شێک له‌ پیاوان و ژنان هێنده‌ خۆیان راهێناوه‌ له‌سه‌ر مامه‌ڵه‌ کردن له‌گه‌ڵ کێشه‌ و گرفت و ئاژاوه‌ی خێزانیدا که‌ خۆیان گونجاندووه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و ڕه‌وشه‌ نائاساییه‌دا (له‌ زمانی کوردیدا ده‌سته‌واژه‌ی – خۆشه‌بوون- ده‌چه‌سپێت له‌گه‌ڵ حاڵه‌ته‌دا)، به‌ڵام ئه‌م خۆگونجاندنه‌ له‌ڕووی ده‌روونییه‌وه‌ به‌ خۆگونجاندنێکی نه‌رێنی له‌قه‌ڵه‌م ده‌درێت.

4- بیروباوه‌ڕی چه‌وت به‌رامبه‌ر ژیانی هاوسه‌رگیریی:
به‌هۆی هه‌ندێک جۆری په‌روه‌رده‌ی خێزانی و ئه‌و بیروباوه‌ڕه‌ی ژن یان پیاو له‌لای دروستبووه‌ ده‌رباره‌ی کۆی پرۆسه‌ی هاوسه‌رگیریی، به‌شێک له‌ ژنان و پیاوان جیابوونه‌وه‌ به‌ مه‌حاڵ و سته‌م داده‌نێن، لای ئه‌م که‌سانه‌ هه‌موو شتێک ڕووبدات نه‌ک جیابوونه‌وه‌، واته‌ خۆبه‌ستنه‌وه‌یه‌کی کوێرانه‌ به‌ژیانی هاوسه‌رگیرییه‌وه‌.
* * * * *
له‌بوونی ئه‌و هه‌موو به‌ربه‌ستانه‌دا (که‌ هه‌ندێکیان واقعین و هه‌ندێکیان ده‌چێته‌ خانه‌ی خۆخه‌ڵه‌تاندنه‌وه‌) له‌به‌رده‌م پرۆسه‌ی جیابوونه‌وه‌ له‌ کۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌دا، ده‌گه‌ینه‌ ئه‌و ده‌رئه‌نجامه‌ی ته‌ڵاق له‌کۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌دا نه‌ک وه‌ک ته‌ماشا ناکرێت به‌ڵکو وه‌ک به‌ربه‌ستێک ته‌ماشا ده‌کرێت که‌ به‌زاندن و تێپه‌ڕاندنی سته‌م یان مه‌حاڵ بێت، ئه‌و هاوسه‌رانه‌ی له‌و قه‌یرانه‌ خێزانییه‌دا ده‌ژین بێگومان فشارێکی ده‌روونی زۆریان بۆ دروست ده‌بێت، له‌هه‌مان کاتدا بۆشاییه‌کی سۆزداری و سێکسییشیان بۆ دروست ده‌بێت، بۆیه‌ هه‌روه‌ک ئاماژه‌مان پێدا به‌شێکیان به‌هه‌موو شێوه‌یه‌ک جیابوونه‌وه‌ ڕه‌تده‌که‌نه‌وه‌ و له‌بری ئه‌وه‌ په‌نا بۆ ناپاکیی هاوسه‌ریی ده‌به‌ن، واته‌ لای ئه‌و جۆره‌ هاوسه‌رانه‌ ناپاکیی هاوسه‌ریی بۆته‌ جێگره‌وه‌ی جیابوونه‌وه‌. به‌جۆرێک به‌ جه‌سته‌ له‌ژێر ساباتێکی ژیانی هاوسه‌رییدان به‌ڵام به‌ ڕۆح له‌ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و ژیانه‌دان. ئه‌م مۆدێله‌ هه‌ڕه‌شه‌ و مه‌ترسییه‌کی گه‌وره‌یه‌ له‌سه‌ر خودی خێزانه‌کان (هاوسه‌ران و منداڵه‌کانیان) و له‌سه‌ر کۆمه‌ڵگه‌ش به‌گشتی، به‌ئه‌ندازه‌یه‌ک مه‌ترسیداره‌ که‌ متمانه‌ به‌ڕه‌گه‌زی به‌رامبه‌ر و به‌ خودی پرۆسه‌ی هاوسه‌رگیریی ته‌واو ته‌واو کاڵ کردۆته‌وه‌، به‌دگومانی باڵی به‌سه‌ر تێڕوانین بۆ ڕه‌گه‌زی به‌رامبه‌ر و پێکهێنانی ژیانی هاوسه‌ریی کێشاوه‌. زۆر سته‌مه‌ مرۆڤ له‌چوارچێوه‌ی ژیانێکی هاوسه‌رییدا بژێت به‌ڵام به‌ندیوارییه‌کی ڕۆحییانه‌ (الانتماء الروحی)ی بۆی نه‌بێت، له‌و کاته‌دا ماڵ و خێزان زیاتر فۆرمی هۆتێل و چێشتخانه‌ وه‌رده‌گرێت که‌ هاوسه‌ره‌کان تیایدا ده‌خه‌ون و ده‌خۆن بێ بوونی هیچ سۆز و خۆشه‌ویستییه‌ک، بێ بوونی هیچ خاڵێکی هاوبه‌ش له‌نێوان دوو هاوسه‌ره‌که‌دا.
بێگومان به‌رقه‌راربوون و به‌رده‌وامبوونی ژیانی هاوسه‌ریی له‌مجۆره‌ بێ باجدانی ده‌روونییانه‌ به‌سه‌ر هاوسه‌راندا تێناپه‌ڕێت، چونکه‌ هه‌روه‌کو چۆن دیلێکی جه‌نگ له‌سه‌ربازه‌گه‌ زۆره‌ ملێیه‌کاندا ناچار به‌ ده‌ستبه‌سه‌ربوون ده‌کرێن، ئه‌م حاڵه‌ته‌ هاوسه‌رییانه‌ش جیاوازییه‌کییان له‌گه‌ڵ ئه‌و جۆره‌ سه‌ربازه‌گانه‌دا نییه‌.
ئه‌و هاوسه‌رانه‌ی به‌ گرێبه‌ستێکی هاوسه‌ریی سه‌ر کاغه‌ز له‌گه‌ڵ هاوسه‌ره‌که‌یانیاندا ده‌ژین و گرێبه‌ستی ڕۆحییان له‌گه‌ڵ که‌سێکی تردا به‌ستووه‌، پاڵنه‌ری ئه‌م ڕه‌فتارانه‌یان هه‌رچییه‌ک بێت (که‌ دواتر قسه‌یان له‌سه‌ر ده‌که‌ین) له‌ گێژاوێکی ده‌روونیدا پڕ ژانکۆ و دڵه‌ڕاوکێدا ده‌ژین، هه‌ندێجار خۆیان به‌ناچار ده‌زانن په‌یوه‌ندی سێکسیی له‌گه‌ڵ هاوسه‌ره‌کانیاندا بکه‌ن، له‌هه‌مان کاتدا په‌یوه‌ندی سێکسیی یان سێکسیی و سۆزداریی له‌گه‌ڵ که‌سی سێیه‌مدا ده‌که‌ن، ئه‌م که‌سانه بۆ ڕایی کردنی په‌یوه‌ندییه‌کانیان به‌به‌رده‌وامی په‌نا بۆ درۆ کردن ده‌به‌ن، قسه‌ و زه‌رده‌خه‌نه‌ و ڕه‌فتاره‌کانیان هه‌مووی دروستکراو ده‌بێت له‌ناو خێزانه‌کانیاندا، به‌ڵام هه‌سته‌ قوڵه‌کانیان بۆ که‌سی سێیه‌مه‌، به‌رده‌وام کار له‌سه‌ر شاردنه‌وه‌ی هه‌موو ئه‌و شتانه‌ ده‌که‌ن که‌ په‌یوه‌ندییان به‌ که‌سی سێیه‌مه‌وه‌ هه‌یه‌. له‌کاتی ده‌رکه‌وتنی هه‌ر سه‌ره‌داوێکیشدا ئیدی جگه‌ له‌و دۆزه‌خه‌ی له‌ بنه‌ڕه‌تدا تیایدا ژیاوه‌، دۆزه‌خێکی تریش چاوه‌ڕوانی ده‌کات، که‌ هه‌ندێجار ئه‌گه‌ر هاوسه‌ره‌ ناپاکه‌که‌ ژن بێت ئه‌وا ڕووبه‌ڕووی توندوتیژی هه‌تا ئاستی کوشتن ده‌بێته‌وه‌، ئه‌گه‌ر پیاویش بێت ئه‌وا ناچاری جیابوونه‌وه‌ ده‌کرێت.
لێره‌دا ده‌پرسین ئایا ئه‌م درۆ کردنه له‌گه‌ڵ خود و له‌گه‌ڵ به‌رامبه‌ر و له‌گه‌ڵ ئه‌و گرێبه‌ستانه‌ی له‌نێوان دوو هاوسه‌ره‌که‌دا کراوه‌، بۆ؟ ئایا له‌ بنه‌ڕه‌تدا فۆرمی خێزان له‌ کۆمه‌ڵگه‌ی کوردیدا فۆرمێکی ناکامڵ و نادروسته‌ تاکو هاوسه‌ران به‌مجۆره‌ ڕه‌فتار له‌گه‌ڵ یه‌کتردا بکه‌ن؟ ئایا سروشتی مرۆڤ خۆی وایه‌ که‌ به‌تێپه‌ڕبوونی کات ده‌گاته‌ ئاستێک له‌ تێربوون له‌ به‌رامبه‌ره‌که‌ی و ئیدی ده‌که‌وێته‌ پاساو هێنانه‌وه‌ تاکو په‌یوه‌ندی لابه‌لا دروست بکات؟ به‌ڵام بۆ هاوڕێکردن له‌گه‌ڵ دابونه‌ریته‌کانی کۆمه‌ڵگه‌دا خێزانه‌که‌ی به‌ ڕووکه‌ش هه‌ڵناوه‌شێنێته‌وه‌ به‌ڵام له‌ ناخدا ئه‌و ژیانه‌ خێزانییه‌ی ژیانێکی ڕه‌تکراوه‌یه‌. ئایا سروشتی نێر و مێ به‌و جۆره‌یه‌ که‌ پێکه‌وه‌ ژیان به‌درێژایی ته‌مه‌ن سه‌خت و مه‌حاڵ بێت؟ کاتێکیش قسه‌ له‌سه‌ر فۆرمی هاوسه‌رگیریی له‌ ڕابردووی ئه‌م کۆمه‌ڵگه‌یه‌ماندا ده‌کرێت ئه‌وا ده‌گوترێت له‌ ڕابردوودا هاوسه‌ره‌کان به‌ناچاری ته‌مه‌نیان له‌گه‌ڵ یه‌کتردا به‌ڕێکردووه. زۆرن ئه‌و پرسیارانه‌ی چاوه‌ڕوانی وه‌ڵاممان لێده‌که‌ن.
ده‌رونناسی


زۆرترین بینراو